مشکل شکاف بین عوام و خواص را می‌توان این‌طور حل کرد که:
ـ خواص یادشان بیاید یک روزی مثل آن راننده تاکسی چاکِ سینه‌های یک مسافر را دید زده‌اند و یا وقتی زنشان از رابطه‌ی کاری با فلان مرد همکار گفته دلشان می‌خواسته زنیکه زودتر خفه شود و اینقدر سبُک و جلف نباشد و یا حداقل یک لحظه از زندگی پرافتخارشان را با ریتم شش و هشت حال کرده‌اند و قری )حتی به‌صورت نشسته!) داده‌اند.
ـ عوام هم... عوام کاری قرار نیست بکنند چون اصلاً این عوام هیچ کاری به‌جز کارِ گِل بلد نیستند. اصلاً به تخم‌شان هم نیست که ما هستیم و که هستیم. هرچی سریال‌های تلویزیونی به خوردشان بدهند می‌خورند و توی تاکسی نشخوارش می‌کنند.

دوستی (لابد از طبقه‌ی عوام) چند رمان خوب از من خواست. چند رمان جذاب و غیرنخبه و خوب خارجی و ایرانی را سوا کردم و براش بردم. باهم کلی راه رفتیم و حرف زدیم و بستنی خوردیم. وقتی براش گفتم دارم سعی می‌کنم اولین رمانم رو بنویسم به حالت متفکری پرسید: «خارجی می‌نویسی یا ایرانی؟!» سؤال را نفهمیدم و گفتم: «خب، ایرانی هستم و ایرانی می‌نویسم.» به‌نظرم جوابی که به سؤالش دادم کمی کمدی بود البته نه کمدی‌تر از سؤال او. اما فکر کردم شاید بخندد که نخندید! بیشتر که صحبت کرد فهمیدم چرا نخندید. قضیه برایش بسیار جدی بود. چند تا جمله گفت که خیلی درهم برهم بود اما لب کلامش این بود که آن‌هایی که خارجی می‌نویسند کارشان بهتر است! پرسیدم آیا منظورش از خارجی نوشتن این است که اسم شخصیت‌ها خارجی (مثل جرج و جانی و سوزان و کاترین و فوق فوقش سارا) باشد و یا لوکیشن‌ها خارجی باشند (مثل نیویورک، لندن و یا ناکجاآباد مهم‌تر از همه‌ی این‌هایی به اسم "خارج" که آدم‌ها کراوات و پاپیون بزنند و سیگار برگ و پیپ بکشند و زن‌ها برای پیاده‌روی در خیابان‌ها بازوی خود را به مرد همراه عرضه کنند! و...) و یا حرف‌هایی که می‌زنند مثل دیالوگ‌های سریال‌های پلیسی خارجی باشد و اینکه دست به هرجایی‌شان کنند یک اسلحه‌ی گرم از آنجا بیرون بکشند و... . در کمال تعجب دوستم تمام این‌ها را تایید کرد. به عقیده‌ی او نویسنده‌ای که "این‌طوری" بنویسد داستانش بهتر است. خب، من هم تا جایی که می‌توانستم وراجی کردم و از حیثیت رمان و داستان ایرانی با فضاها و شخصیت‌ها و اتفاقات ایرانی دفاع کردم! اما واقعاً هرچه سعی کردم نتوانستم بفهمم چه‌طور یک نویسنده‌ی ایرانی می‌تواند (بحثِ "توانستن" است نه نمی‌دانم غیرت و عرق ملی و هویت و ازینجور دستگیره‌ها!) "داستان خارجی" بنویسد. من یک وقتی می‌خواستم یک داستان کوتاه از دید یکی از بازیکنان تیم ملی فوتبال آنگولا بنویسم که هرچه سعی کردم نتوانستم بنویسم و آخرش مجبور شدم متوسل شوم به گزارشگر ایرانی مسابقه که علاوه بر بازی، داستان این بازیکن را هم روایت کند!

می‌خوام ازین به بعد کمتر اینجا را جدی بگیرم و بیشتر وبلاگ بنویسم. برای هربار نوشتن هم می‌خوام خودمو یک شلاق بزنم تا شاید گناهانم بخشیده شوند و روحم آمرزیده شود. این شلاق‌ها به‌صورت اعتراف هستند و تنها کارکردشان همانی‌ست که در بالا گفتم.

شلاق اول: در نوجوانی استعدادهای مردم‌پسند خوبی داشتم و اعتراف می‌کنم هنوز هم دارم منتها فرق‌شان این است که روشان نمی‌کنم! یکی از آن استعدادها "قر دادن" بود. بیشتر از همه قِرِ کمر و سر! قر کمر را که خیلی جاها می‌شود دید اما در زمینه‌ی قر سر معدود بازیگرانی در سینما داریم که این حرکت بسیار ایرانی (حتی ایرانی‌تر از پیژامه‌ی راه‌راه و آبگوشت. چون درونی‌تر از آن‌هاست!) را خوب بلدند و تا جایی که امکانش بوده آن را به منصحه‌ی ظهور رسانده‌اند. الان فقط امین حیایی را در "مهمان مامان" مهرجویی یادم می‌آید. یادم است مادربزرگ مرحومم برام پشت قابلمه یا دبه‌ی شیر یا بشقاب ملامین ضرب می‌گرفت و من در انواع و اقسام مختلف قر می‌دادم. آن‌وقت‌ها هنوز نمی‌دانستم به حیطه‌ی هنرهای عامه‌پسند وارد شده‌ام. برای عذاب بیشتر این شلاق یادم می‌آید از این قرها نهایت لذت روحی را می‌بردم و خیلی دلم می‌خواست همراهش بشکن هم بزنم اما بلد نبودم و بشکنم هنوز صدا نمی‌داد. بزرگ‌تر که شدم و بشکنم صدادار شد دیگر ترک رقاصی کردم و توبه کردم و در به روی خود فرو بستم و نشستم به فراگیری هنرهای غیرعامه‌پسند. البته بعدها از آن استعداد خدادادی در "هیپنوتیسم" و رقص دست‌ها روبروی چشم‌های هیپنوتیسم‌شونده استفاده‌ی وافر بردم. اما از آنجا که هیپنوتیسم به من روی عامه‌پسند خود را نشان نداد (که اگر نشان داده بود شاید جای دکتر علی‌اکبری را می‌گرفتم) این شعبه از استعداد شرم‌آور من هم برای همیشه تعطیل شد. اما هنوز هم به مدد هایده و مهستی (خواهران مرحوم) و اندی و امید و بیژن مرتضوی (چرا همه‌شان قدیمی‌اند؟!) می‌بینم که استعداد قِر دادن را در خود محفوظ دارم. ننگ بر من باد! و نفرین ادبی بر تو ای خواننده‌ی این وبلاگ نفرین‌شده!

به بهانه‌ی پرونده‌ی مفصل و خواندنی مجله‌ی «فیلم» برای فیلم «پرواز بر فراز آشیانه‌ی فاخته» یا همان «دیوانه‌ای از قفس پرید» خودمون! رفتم و یک بار دیگه دیدمش.

فیلم‌ها و کتاب‌های مهم زیادی توی دنیا هستن که آدم باید حتماً ببینه و بخونده‌شون. فیلم‌های مهمی که تاریخ سینما رو ساختن و سینما بدون اونا سینما نیست و ادبیات بدون اونا ادبیات نیست. اما در این بین یک سری از رمان‌ها و فیلم‌های سینمایی هم هستن که خیلی از نظر فنی و تکنیکی و روایی شاید مهم نباشن. شاید چیزی به هنر یا صنعت سینما اضافه نکرده باشن و یا شاید از نظر ادبی رمان‌های والایی نباشن اما "شور اجتماعی"ای که حول و حوش خودشون برانگیختن بی‌نظیر بوده.

من فکر می‌کنم جامعه‌ی امروز ایران بیشتر از اون‌که به فیلم‌ها یا رمان‌های مهم و دارای ارزش‌های والای فنی نیاز داشته باشه به فیلم‌ها و رمان‌هایی احتیاج داره که در این "اجتماع خاموش" شوری به وجود بیاره. حالا می‌تونه دارای ارزش‌های فنی هم باشه می‌تونه هم نه. به‌نظر من اهمیتی نداره. هنر برای برانگیختن انسان‌ها از سطح کسالت‌بار و مستهلک‌کننده‌ی روزمره‌ست نه برای تلنبار کردن ارزش‌های ادبی. به قول یک معلم، قصاید خاقانی پر از ارزش‌های ادبی والاست اما آیا به‌جز دانشجویان ادبی و اساتید ادبیات کسی اونا رو می‌خونه؟ و در مقابلش غزل‌های حافظ و داستان‌های شاهنامه و حتی بخش‌های حکایات مثنوی مولوی. از نظر فنی شاید هیچ‌کدوم‌شون به قصاید خاقانی یا یک بیت از ابیات شعرای سبک هندی نرسن اما از نظر شور اجتماعی چی؟

من فکر می‌کنم بیشتر از همه به شور اجتماعی نیاز داریم که حتی اگر مخرب هم باشه بهتر از نشستن در این فضای دلمرده‌ست. چرا که به‌قول مک‌مورفی حداقل سعی خودمون رو کرده‌ایم! منتظر اون روزی هستم که هنر ایران از این حالت بی‌تفاوتی دربیاد. اون‌وقته که هنر خطرناک می‌شه. اون‌وقته که دولتی‌ها باید از هنرمندها و نویسنده‌ها بترسن. هنرمندهای الان ترس ندارن. چون دارن چیزایی می‌نویسن و می‌سازن که خودشون رو هم به شور نمیاره چه برسه به خوانندگان‌شون!

دوست دارم چیزی مثل «اجاره‌نشین‌ها» بیاد و این اجتماع خاموش رو تکون بده و بهشون احساس زنده بودن بده. البته نمی‌دونم. یعنی مردم الان فقط با «اخراجی‌ها» به شور میان؟

اما می‌دونین. منظور من فقط یک شور خالی یا به اصطلاح بهتر "شور حسینی" نیست! شوری که از شعور اومده اما اون عصاقورت‌دادگی آدم‌های باشعور رو نداره! توی همین فیلم «پرواز بر فراز آشیانه‌ی فاخته» از فهمیدن این‌که بیشتر دیوانگان آن بخش از تیمارستان به خواست خودشون اونجا هستن و کسی مجبورشون نکرده زندانی باشن در وجود ما شور به وجود میاره. وقتی مک‌مورفی سر اون اجتماع خاموش که مسئله‌شون کشیدن یا نکشیدن سیگارشونه داد می‌زنه: «شما چتونه؟ نکنه خیال می‌کنین واقعاً دیوونه‌این؟ نه، شما دیوونه نیستین! شما از اونا که توی خیابونا پرسه می‌زنن دیوونه‌تر نیستین!» چیزی در درون ما هرچقدر هم که مرداب شده باشیم به حرکت درمیاد.